Opmaat naar 8 maart Kunst en vrouwen.
Meer en meer blijkt dat verworvenheden niet blijvend zijn. Dat (vrouwen)rechten waar tot op de dood voor is gestreden, zoals de suffragettes dat deden voor o.a. het kiesrecht, blijkbaar altijd aandacht nodig blijven hebben. Het stemt verdrietig dat dit in deze tijd opnieuw weer onder druk komt te staan.
Kunstenaressen zijn in de geschiedenis ook weinig vertegenwoordigt of vergeten. En tot voor kort hing er in de musea gemiddeld 4% vrouwelijk kunstenaars. Dat is inmiddels wel verbetert.
Maar ik kan me twee dingen nog goed herinneren, als het op mijn eigen kunstenaarschap aankomt. Ik stond te kletsen met twee mannelijke collega's en mijn werk werd minachtend als vrouwelijke kunst werd afgedaan en daarmee werd ik weggevowen. En mijn ervaring toen ik in Venetië tijdens biënnale van 4 jaar terug een zaal vol vrouwelijke kunst zag en dat dat voor mij voelde als eindelijk thuiskomen. Wat een bijzondere ervaring was dat.
Zalen vol met kunst vol overvloed, groots, meeslepend, verhalend en kleurrijk. Het devies leek -the more the better-! I.p.v. les is more wat mij ooit eens vertelt werd toen ik met een mannelijke kunstenaar mijn werk besprak en tegen mij zei: “Less is more Leonie!” Ik sputterde nog tegen dat ik dat niet was. Maar dat werd niet gehoord of op ingegaan. Ik weet nog goed welk gevoel me dat gaf en dat was niet fijn.
Des te bijzonderder het is dat er vele kunstenaressen in nog veel patriarchaler tijden mij voor zijn gegaan. Zoals Artemisia Gentileschi een Italiaanse kunstenares ui de 17e eeuw
Artemisia Gentileschi, Jael en Sisara , 1620.
In een tijd waarin weinig vrouwen zulke kansen kregen, werd Artemisia Gentileschi hoogstwaarschijnlijk al op jonge leeftijd door haar vader opgeleid tot schilder. Ze richtte haar eigen monumentaal succesvolle studio op in Italië.
Er zijn ongeveer zevenenvijftig werken van Artemisia Gentileschi en in 94% (negenenveertig werken) zijn vrouwen de hoofdrolspelers of gelijk aan mannen." Deze omvatten Esther, Judith en haar dienstmaagd, en Jael en Sisera. Deze karakters hadden expres niet de typische "vrouwelijke" trekken van gevoeligheid, verlegenheid en zwakte. In plaats daarvan waren ze dapper, rebels en sterk (dergelijke onderwerpen zijn nu gegroepeerd onder de naam Power of Women). Een criticus uit de 19e eeuw zei dit over Artemisia's Magdalena: "Niemand zou hebben gedacht dat een vrouw het had gedaan. De penseelvoering was brutaal en zeker, zonder tekenen van angst". Raymond Ward Bissell dacht dat ze wist hoe mannen vrouwen en vrouwelijke kunstenaars zagen, en daarom waren haar vroege werken zo gedurfd en uitdagend.
#vrouwendag #femaleleadership